Alan Adı Uzantıları: .com, .com.tr, .tr ve Diğerleri Kıyaslama
Alan adı almaya oturduğunuzda ilk takıldığınız yer isim değil, isimden sonrası olur. Aynı kelimenin .com, .com.tr, .net, .co ve .shop hâlleri yan yana listelenir, fiyatları birbirinden farklıdır ve hangisinin sizi temsil edeceği net değildir.
Uzantı seçimi teknik bir karar değil, konumlandırma kararıdır. Kimseye satılamayacak kadar dar bir uzantı da vardır, kurumsal algıyı tek başına taşıyan uzantı da. Türkiye pazarında bu tabloya bir de belge şartı ve TRABIS kuralları eklenir, dolayısıyla dünya genelindeki tavsiyeler burada birebir işlemez.
Aşağıda yaygın dokuz uzantıyı kime uygun olduğu, belge isteyip istemediği, kabaca yıllık maliyeti ve güven algısı üzerinden karşılaştırıyoruz. Uzantıyı seçmeden önce isim kısmını da netleştirmek isterseniz iyi bir alan adı nasıl seçilir yazısı bu yazının doğal öncülüdür.
Uzantı gerçekte ne işe yarar
Teknik olarak uzantı, alan adınızın hangi kayıt otoritesinin (registry) defterinde tutulduğunu belirler. .com Verisign tarafından, .com.tr ve .tr ise Türkiye içinde TRABIS altında yönetilir. Bu fark üç yere yansır: kayıt kuralları, transfer prosedürü ve fiyat.
Ziyaretçi tarafında ise uzantı bir sinyaldir. Türkiye’de fatura kesen, ofisi olan, kurumsal müşteriye satış yapan bir firmanın adresinde .com.tr görmek güven artırır. Buna karşılık yurt dışına satış yapan bir yazılım ürününün .com.tr ile açılması, ürünü olduğundan daha yerel gösterir.
Dokuz uzantının karşılaştırması
| Uzantı | Kime uygun | Belge şartı | Yaklaşık yıllık | Güven algısı |
|---|---|---|---|---|
| .com | Herkes; varsayılan tercih | Yok | ~15-25 USD karşılığı TL | En yüksek, evrensel |
| .net | Teknik hizmet, altyapı, ağ | Yok | ~18-28 USD karşılığı TL | Yüksek ama ikincil algı |
| .org | Dernek, vakıf, topluluk | Yok | ~15-25 USD karşılığı TL | Ticari olmayan izlenim |
| .com.tr | Türkiye’de faaliyet gösteren firma | Var (marka, ticaret sicil vb.) | Genelde 200-500 TL bandı | Türkiye’de en kurumsal |
| .tr | Kısa ve prestijli kurumsal adres | Belgeli tahsis kuralları geçerli | .com.tr üzerinde | Yüksek, yeni ve dikkat çekici |
| .info | Bilgi siteleri, ikincil proje | Yok | İlk yıl ucuz, yenileme pahalı | Düşük, spam çağrışımı var |
| .co | Girişim, ürün lansmanı | Yok | ~25-35 USD karşılığı TL | Orta; .com ile karıştırılır |
| .shop | E-ticaret, mağaza | Yok | İlk yıl düşük, yenileme yüksek | Orta, niyeti net anlatır |
| .dev | Geliştirici, ajans, teknik ürün | Yok, ama HTTPS zorunlu | ~20-30 USD karşılığı TL | Teknik kitlede yüksek |
Tablodaki TL karşılıkları kur ve registrar farkına göre oynar. Güncel rakamlar için alan adı fiyat listesi üzerinden uzantı bazında bakmak en sağlıklısıdır.
.com.tr ve .tr tarafında belge işi
Türkiye uzantılarının ayırt edici yanı, çoğu alt uzantının belgeye bağlı tahsis edilmesidir. .com.tr için tipik olarak ticaret sicil gazetesi, vergi levhası ya da TÜRKPATENT marka tescil belgesi istenir ve talep ettiğiniz ad bu belgedeki unvanla ilişkili olmak zorundadır. Yani rastgele bir kelimeyi .com.tr olarak almak mümkün değildir.
Bu şart bir engel gibi görünse de aslında koruma sağlar: birinin sizin markanızı .com.tr olarak kapması, serbest uzantılara göre çok daha zordur. Hangi belgenin hangi alt uzantı için geçerli olduğunu com.tr alan adı belgeleri yazısında ayrıntılı bulabilirsiniz.
.tr ikinci seviye tahsisi ise daha kısa ve daha dikkat çekici bir adres sunar. Marka sahibi için değerlidir; ancak aynı adı hem .com.tr hem .tr olarak tutmak çoğu firmada standart hâle gelmiştir.
Uzantı SEO’yu etkiler mi
Doğrudan bir sıralama avantajı yoktur. Google jenerik uzantılar arasında kalite farkı gözetmez; .com ile .shop aynı içeriği aynı şekilde değerlendirir. Etki dolaylı yollardan gelir:
- Ülke hedefleme:
.com.trve.trülke kodlu uzantılardır, Türkiye aramalarında coğrafi sinyal taşırlar. Yurt dışını hedefliyorsanız bu bir dezavantaja dönüşebilir. - Tıklama oranı: Arama sonuçlarında tanıdık uzantı daha çok tıklanır. Bu davranış zamanla sıralamaya yansır.
- Uzantı itibarı: Bazı ucuz uzantılar spam kampanyalarında yoğun kullanıldığı için e-posta tarafında filtrelere daha sık takılır. Alan adını kurumsal e-posta için de kullanacaksanız bunu hesaba katın.
Ne zaman birden fazla uzantı alınmalı
Her uzantıyı toplamak gereksiz masraftır, ama şu üç durumda savunma amaçlı kayıt mantıklıdır:
- Marka koruması: Adınız kolay taklit edilebiliyorsa en azından
.com,.com.trve.netüçlüsünü tutun. Yılda birkaç yüz lira, marka kaptırmaktan ucuzdur. - Yazım varyasyonları: Türkçe karakter içeren bir markanın hem
guvenlikhemgüvenlikyazımını kapsayan varyantları düşünülmelidir. - Yeni pazar: Almanya’ya satış açacaksanız
.degibi hedef ülke uzantısını önceden almak, sonradan sahibinden satın almaya göre çok daha ucuzdur.
Aldığınız ek uzantıları ayrı site olarak yayınlamayın. Hepsini ana alan adınıza 301 ile yönlendirin; aynı içeriği iki adreste tutmak arama motorunda size bir şey kazandırmaz. Kayıt işlemini alan adı sorgulama ekranından tek seferde birden fazla uzantı için yapabilirsiniz.
Özetle
- Öncelik sırası çoğu firma için
.comve.com.tr; ikisi birlikte alınıp biri diğerine yönlendirilir. .com.trve.trbelge ister, bu şart aynı zamanda markanızı korur.- Uzantının kendisi sıralama getirmez; ülke hedefleme ve tıklama oranı üzerinden dolaylı etkisi vardır.
- İlk yıl çok ucuz görünen
.info,.shopgibi uzantılarda yenileme fiyatını almadan önce kontrol edin. - Ek uzantıları ayrı site yapmayın, ana adrese kalıcı yönlendirin.
