İyi Alan Adı Nasıl Seçilir? Marka, Uzantı ve SEO Ölçütleri
Alan adı, değiştirmesi en pahalı kararlardan biridir. Hosting paketinizi bir hafta sonunda taşırsınız, temanızı bir ayda değiştirirsiniz; ama alan adını değiştirmek basılı kartvizitlerden Google sıralamasına, fatura yazılımından müşteri hafızasına kadar her şeye dokunur. Bu yüzden ilk seferde makul bir karar vermek, sonradan mükemmelini aramaktan iyidir.
Aşağıda pratikte işe yarayan ölçütleri, Türkiye’ye özgü tuzakları ve en çok abartılan konu olan “anahtar kelimeli alan adının SEO etkisini” olduğu gibi anlatıyoruz.
Uzunluk ve telaffuz
İyi bir alan adı telefonda tarif edilebilir. Ölçüt basit: birine sesli söylediğinizde ek açıklama yapmadan doğru yazabiliyorsa iyidir.
- Uzunluk: uzantı hariç 6-14 karakter ideal aralıktır. 20 karakteri geçen adlar mobil klavyede yazım hatası oranını belirgin şekilde artırır.
- Kelime sayısı: en fazla iki kelime.
ankarakombiservisi7gungibi adlar hem hatırlanmaz hem güvensiz görünür. - Belirsiz harfler: Türkçede sık karışan c/ç, s/ş, g/ğ ve i/ı çiftlerine dikkat edin.
cicekmicicekcimi tartışması müşteriyi rakibinize götürür. - Çift harf sınırı:
webbbutikgibi bitişik tekrar eden harfler yazım hatası üretir.
Türkçe karakter ve tire meselesi
Teknik olarak çiçekçi.com.tr gibi Türkçe karakterli alan adları alınabilir; sistem bunları arka planda punycode’a çevirir ve tarayıcı adres çubuğunda xn--iek-... gibi bir dizi görürsünüz. Pratikte üç sorun çıkar: bazı e-posta sunucuları bu adreslerden gelen postaları güvenilmez sayar, bazı formlar adresi kabul etmez, kullanıcıların çoğu ise Türkçe karakteri klavyede aramak yerine ASCII karşılığını yazar. Bu yüzden ana adınız ASCII olsun; Türkçe karakterli hâlini almak isterseniz onu yönlendirme olarak tutun.
Tire ise ayrı bir konudur. Tek tire kabul edilebilir, iki ve üzeri tire spam sinyali gibi okunur. Tireli adın en büyük problemi sözlü aktarımdır: “arada tire var” demek zorunda kaldığınız her ad, kaybettiğiniz ziyaretçi demektir. Tirenin SEO’ya doğrudan bir zararı yoktur ama güven algısına vardır.
Uzantı seçimi
| Uzantı | Kime uygun | Notlar |
|---|---|---|
| .com | Uluslararası hedefi olan her marka | En yüksek güven algısı, en dolu havuz |
| .com.tr | Türkiye pazarına satış yapan işletmeler | Belgesiz alınıyor, yerel güven yüksek |
| .tr | Kurumsal markalar | Kısa ve prestijli, uygun adları bulmak zor |
| .org / .org.tr | Dernek, vakıf, topluluk | Ticari kullanımda tuhaf durur |
| .net | Altyapı ve teknoloji | .com alınamadığında ikinci seçenek |
| .com.tr + .com birlikte | Büyümeyi planlayan işletmeler | Biri asıl, diğeri yönlendirme |
Genel kural: satışınız Türkiye’deyse .com.tr ile .com‘u birlikte alıp birini asıl adres yapın. Uzantıların ayrıntılı karşılaştırması için alan adı uzantıları yazısına bakabilirsiniz. Aradığınız ad alınmışsa izlenecek yollar için bu yazı daha somut alternatifler veriyor.
Marka çakışması kontrolü
Alan adını almadan önce iki dakikalık bir kontrol, ileride gelebilecek bir ihtarnameyi önler:
- Türk Patent ve Marka Kurumu marka araştırması. Seçtiğiniz kelimeyi ilgili Nice sınıflarında aratın. Tescilli bir markayla aynı veya benzer bir ad, aynı sektörde kullanıldığında sorun çıkarır.
- Ticaret sicili kontrolü. Aynı unvanla faaliyet gösteren bir şirket var mı bakın.
- Sosyal medya kullanıcı adları. Aynı ad Instagram, X ve LinkedIn’de boş mu? Marka bütünlüğü için önemlidir.
- Kendi markanızı tescil ettirin. Alan adı size marka hakkı vermez. Tersi de geçerlidir ama uyuşmazlık hâlinde tescilli marka en güçlü dayanaktır. .tr uyuşmazlık sürecinin nasıl işlediğini .com.tr belgeleri yazısında anlattık.
Anahtar kelimeli alan adının gerçek SEO etkisi
Bu konu abartılıyor. Google’ın 2012’deki EMD (exact match domain) güncellemesinden bu yana, alan adında anahtar kelime bulunmasının sıralamaya doğrudan katkısı ihmal edilebilir düzeydedir. ucuzkombiservisi.com adı size kendi başına hiçbir avantaj vermez.
Gerçek etki dolaylıdır ve iki yönlüdür:
- Olumlu: Arama sonucunda alan adında aranan kelimeyi gören kullanıcı biraz daha yüksek oranda tıklar. Bu bir sıralama faktörü değil, davranış etkisidir.
- Olumsuz: Anahtar kelime yığılmış adlar marka olarak akılda kalmaz. Kimse
istanbul-en-iyi-web-tasarim.comadını tekrar yazmaz; oysa kısa bir marka adı doğrudan trafik üretir ve doğrudan trafik uzun vadede en değerli kanaldır.
Marka adı ile jenerik ad arasında kaldıysanız marka adını seçin. Sıralamayı içerik, teknik altyapı ve site hızı belirler; sıralamayı belirleyen asıl unsurlar içerik derinliği, teknik altyapı ve site hızıdır. Sunucu tarafındaki yanıt süresi de doğrudan etkilidir; bu yüzden hosting tercihini alan adı kadar ciddiye alın.
İkinci el alan adı alırken geçmiş kontrolü
Daha önce kullanılmış bir alan adı, hazır bir backlink profiliyle gelebileceği gibi ceza almış bir geçmişle de gelebilir. Satın almadan önce şunlara bakın:
- Archive.org kayıtları. Alan adının önceki yıllarda hangi içerikle yayımlandığını gösterir. Kumar, ilaç veya yetişkin içeriği görüyorsanız uzak durun.
- Google’da
site:alanadi.comsorgusu. Hiç sonuç yoksa alan adı dizinden çıkarılmış olabilir. - Backlink profili. Alakasız dillerde yüzlerce düşük kaliteli bağlantı varsa temizlemesi aylar sürer.
- Marka geçmişi. Ad daha önce bilinen bir markaya aitse, marka sahibi alan adını geri talep edebilir.
- Spam listeleri. Alan adının e-posta itibar listelerinde olup olmadığını kontrol edin; kirli bir ad kurumsal postalarınızın doğrudan spam’e düşmesine yol açar.
Özetle
- Telefonda tarif edilebilen, 6-14 karakterlik, en fazla iki kelimelik adlar en iyi sonucu verir.
- Ana adresi ASCII tutun; Türkçe karakterli ve tireli varyantları yönlendirme olarak alın.
- Türkiye pazarı için .com.tr ve .com’u birlikte almak en güvenli kombinasyondur.
- Almadan önce Türk Patent marka araştırması yapın; alan adı tek başına marka hakkı doğurmaz.
- Anahtar kelimeli alan adının sıralamaya doğrudan katkısı yoktur; marka adı uzun vadede daha çok trafik getirir.
- İkinci el alan adında Archive.org geçmişi, indeks durumu ve backlink profili mutlaka kontrol edilmelidir.
