cPanel Kullanımı: Hesabı Açtıktan Sonra Yapılacak İlk 10 İş

cPanel hesabınızın bilgileri e-postayla geldiğinde karşınıza onlarca simgeli bir ekran çıkar ve nereden başlayacağınız belli olmaz. Aslında bu simgelerin büyük kısmına hiç dokunmayacaksınız; ilk kurulumda gerçekten gereken iş sayısı ondan ibaret.

Aşağıdaki sıra bir tanıtım sitesi ya da WordPress kurulumu için baştan sona işler durumda bir hesap bırakır. Her adımda menü adını olduğu gibi veriyoruz; cPanel arayüzü Türkçe seçiliyse parantez içindeki karşılığa bakın. Panele giriş adresi genelde https://alanadiniz.com.tr/cpanel ya da firmanın verdiği sunucu.firma.com:2083 biçimindedir.

1. Dosya Yöneticisi ve public_html mantığı

Files > File Manager (Dosyalar > Dosya Yöneticisi) ekranı hesabınızın kök dizinini açar. Burada ilk öğrenilecek şey şu: web’den görünen tek klasör public_html‘dir. Ana alan adınıza gelen ziyaretçi bu klasörün içindekini görür. Kök dizindeki mail, etc, logs, tmp klasörleri sistemindir, silmeyin.

Sağ üstteki Settings düğmesinden Show Hidden Files (dotfiles) seçeneğini işaretleyin; aksi halde .htaccess gibi noktayla başlayan dosyaları hiç göremezsiniz. Yükleme yaparken tek tek dosya atmak yerine klasörü zip’leyip yükleyin ve Extract ile açın; 2.000 dosyalık bir tema FTP ile 20 dakika, zip ile 30 saniye sürer.

2. PHP sürümünü ayarlayın

Software > Select PHP Version ekranından sürümü seçin. Güncel yazılımlar için 8.1-8.3 aralığı doğru tercihtir. Aynı ekranın Extensions sekmesinde imagick, intl, zip, curl, mbstring ve opcache işaretli olsun. Options sekmesinde memory_limit değerini 256M, upload_max_filesize ve post_max_size değerlerini 64M yapmak çoğu site için yeterlidir.

Sürümü yükseltmeden önce sitenin uyumlu olduğundan emin olun; hangi sürümün neyi kırdığını PHP sürümü seçimi yazımız anlatıyor.

3. E-posta hesabı açın

Email > Email Accounts > Create. Kullanıcı adını ve kotayı belirleyin; info@ için 5 GB, kişisel kutular için 2 GB makul başlangıçtır. Sınırsız kota vermeyin, tek bir kutu diski doldurabilir.

Hesabı açtıktan sonra Connect Devices bağlantısı size sunucu adını, IMAP portu 993 ve SMTP portu 465 bilgilerini verir. Bu değerleri Outlook ya da telefonda kurarken kullanacaksınız; Outlook e-posta kurulumu ekran ekran gösteriyor. Kurumsal kullanımda POP3 yerine IMAP seçin, yoksa telefonda okuduğunuz posta bilgisayarda görünmez.

4. Veritabanı ve kullanıcı oluşturun

Databases > MySQL Database Wizard üç adımda işi bitirir: veritabanı adı, kullanıcı adı ve şifre, sonra yetki ekranında ALL PRIVILEGES. cPanel adların başına hesap kullanıcı adınızı ekler; yani yazdığınız wp aslında kullanici_wp olur. Kurulum sırasında tam adı yazmanız gerekir.

Şifreyi bir yere kaydedin. WordPress kuruyorsanız bu üç bilgi wp-config.php içine yazılır. Veritabanını sonradan incelemek, tablo silmek ya da yedek almak için phpMyAdmin kullanılır.

5. SSL’i etkinleştirin

Security > SSL/TLS Status ekranında alan adlarınızı işaretleyip Run AutoSSL düğmesine basın. Birkaç dakika içinde Let’s Encrypt sertifikası kurulur ve 90 günde bir otomatik yenilenir.

Sertifika kurulduktan sonra iş bitmez: siteyi HTTPS’e yönlendirmeniz gerekir. cPanel’in Domains ekranındaki Force HTTPS Redirect anahtarı bunu tek tıkla yapar. Sayfa hâlâ kilitsiz görünüyorsa sebep genelde HTTP ile çağrılan görsel ya da script’tir; karma içerik hatası yazısı bunu çözüyor.

6. Alan adı ekleyin: Addon, Subdomain, Parked

Üç kavram sık karıştırılır:

Yeni cPanel sürümlerinde üçü de Domains > Create A New Domain altında birleşti. Eklediğiniz alan adının nameserver’ları bu sunucuyu göstermiyorsa site açılmaz; hangi türü seçtiğinizden bağımsız olarak DNS tarafını da ayarlamanız gerekir.

7. Yedek alın ve indirin

Files > Backup > Download a Full Account Backup, dosyaları, veritabanlarını ve posta kutularını tek .tar.gz dosyasında verir. Hazır olduğunda e-posta ile haber gelir. Bunu ayda bir yapıp kendi bilgisayarınıza indirin.

Yalnızca veritabanı yedeği için aynı ekrandaki Download a MySQL Database Backup yeterlidir. Firmanın otomatik yedeği ayrı bir güvencedir ama tek yedeğiniz sunucuda duran yedek olmasın.

8. Hata günlüklerini okuyun

Site beyaz ekran veriyor ya da 500 hatası alıyorsa cevap günlüktedir. Metrics > Errors ekranı son hataları gösterir; daha ayrıntılısı için Dosya Yöneticisi’nde ilgili klasördeki error_log dosyasını açın. Tipik satır şuna benzer:

PHP Fatal error: Allowed memory size of 134217728 bytes exhausted

Bu satır size doğrudan çözümü söyler: memory_limit yetersiz. Hata kodlarının anlamları için sunucu hata kodları yazısına bakabilirsiniz.

9. Kaynak kullanımını izleyin

Metrics > Resource Usage (CloudLinux’lu sunucularda) hangi limite ne kadar yaklaştığınızı grafikle gösterir. Bakılacak sütun Faults sütunudur: sıfırdan büyükse o kaynakta sınıra çarpmışsınız demektir. EP faults varsa eşzamanlı istek sayınız yetmiyor, IO faults varsa disk trafiğiniz yüksek, CPU faults varsa ağır bir sorgu ya da eklenti var.

10. Güvenlik: şifre, IP engeli ve iki adımlı doğrulama

• Preferences > Password & Security ekranından cPanel şifresini firmanın verdiği varsayılandan değiştirin.
• Security > Two-Factor Authentication ile panele iki adımlı doğrulama ekleyin.
• Security > IP Blocker, sürekli saldıran bir IP’yi engellemek için kullanılır.
• Kullanmadığınız FTP hesaplarını Files > FTP Accounts altından silin; eski ajans hesapları en sık sızma kapısıdır.

Hesabınız barındırma tarafında hazır hale geldikten sonra site kurulumuna geçebilirsiniz; paket seçenekleri için web hosting sayfasına bakabilirsiniz.

Özetle

• Web’den görünen tek klasör public_html‘dir; kök dizindeki sistem klasörlerine dokunmayın.
• PHP sürümü, e-posta, veritabanı, SSL ve alan adı ekleme; ilk gün tamamlanması gereken beş temel iştir.
• Addon, subdomain ve parked farkını baştan öğrenmek, sonradan yanlış klasöre kurulan siteleri önler.
• Hata çözümüne tahminle değil error_log dosyasıyla başlayın; hata metni çözümü zaten yazar.
• Resource Usage ekranındaki Faults sütunu, paketinizin gerçekten yetip yetmediğini gösteren tek nesnel veridir.