MX Kaydı Nedir, Nasıl Ayarlanır? Öncelik Değeri Rehberi

Alan adınıza gönderilen bir e-postanın hangi sunucuya teslim edileceğini tek bir DNS kaydı belirler: MX kaydı. Site açılıyor olması e-postanın da çalıştığı anlamına gelmez. Web trafiği A kaydı üzerinden, e-posta teslimi MX kaydı üzerinden yürür ve bu ikisi bambaşka sunucuları gösterebilir.

Uygulamada en sık yaşanan iki sorun da buradan çıkar: alan adını yeni bir hosting firmasına taşırken MX kaydının unutulması ve web sitesini bir yerde, e-postayı başka bir yerde tutmak isteyen firmaların sunucu tarafında tek bir kutucuğu işaretlememesi. İkisinin de sonucu aynıdır: giden postalar çalışır gibi görünür ama gelen postalar ya hiç ulaşmaz ya da eski sunucuda birikir.

Aşağıda MX kaydının ne işe yaradığını, öncelik değerinin nasıl okunduğunu, taşıma sırasında hangi adımın hangi sıradan yapılacağını ve yanlış kaydın belirtilerini adım adım anlatıyoruz.

MX kaydı tam olarak ne yapar

Birisi bilgi@firmaniz.com.tr adresine e-posta gönderdiğinde gönderen sunucu şunu sorar: firmaniz.com.tr alan adının posta sunucusu kim? DNS bu soruya MX kaydıyla cevap verir. Tipik bir kayıt şöyle görünür:

• İsim: @ ya da alan adının kendisi
• Tür: MX
• Değer: mail.firmaniz.com.tr
• Öncelik: 10
• TTL: 3600

Dikkat edilmesi gereken nokta şu: MX kaydının değeri bir IP adresi değil, bir alan adı olmalıdır. Buraya doğrudan 185.x.x.x gibi bir IP yazmak standart dışıdır ve bazı gönderici sunucular bu kaydı geçersiz sayıp postayı reddeder. CIR kurumsal e-posta kullanıyorsanız bu işi yapmanız gerekmez: MX kaydınıza mx.nomail.com.tr yazmanız, önceliği 0 bırakmanız yeterlidir. Adresin A kaydını biz kendi tarafımızda tutarız. Kendi posta sunucunuzu işletiyorsanız doğru yöntem, önce mail.firmaniz.com.tr için bir A kaydı oluşturup sunucu IP adresini oraya yazmak, sonra MX kaydında bu ismi göstermektir.

Öncelik (priority) değeri nasıl çalışır

Öncelik değeri, birden fazla posta sunucusu olduğunda hangisinin önce deneneceğini söyler. Kural sezgiye terstir: küçük sayı daha yüksek önceliktir. Öncelik 10 olan sunucu, öncelik 20 olandan önce denenir.

Aynı önceliğe sahip iki kayıt varsa gönderici sunucular yükü ikisi arasında dağıtır. Tek posta sunucusu kullanan küçük işletmelerin ikinci bir MX kaydına ihtiyacı yoktur; hatta artık kullanılmayan eski bir sunucuyu öncelik 20 olarak listede bırakmak, birincil sunucu birkaç dakika yanıt vermediğinde postaların erişemeyeceğiniz bir kutuya düşmesine yol açar. Kullanmadığınız MX kayıtlarını silin.

MX ile A kaydı neden birbirine karışır

Pek çok panelde alan adı ilk oluşturulduğunda mail adında bir A kaydı otomatik gelir. Kullanıcılar bu kaydı görüp e-postanın ayarlı olduğunu sanır. Oysa mail A kaydı yalnızca o ismin hangi IP'ye çözüleceğini söyler; gelen postanın nereye teslim edileceğini söylemez. MX kaydı yoksa ya da yanlışsa, mail A kaydı doğru olsa bile posta gelmez.

Tersi de olur: alan adını yeni sunucuya taşıdınız, A kaydını güncellediniz ama MX kaydı hâlâ mail.firmaniz.com.tr diyor ve bu isim eski IP'yi gösteren ayrı bir A kaydına bağlı. Bu durumda site yeni sunucudan, e-posta eski sunucudan çalışır. Taşıma yaparken DNS kayıtlarının tamamını tek tek karşılaştırmak bu sürprizi ortadan kaldırır.

Yanlış MX kaydının belirtileri

Hosting bir yerde, e-posta başka yerde: Local ve Remote ayarı

Sitenizi hosting hesabınızda tutup e-postayı harici bir kurumsal e-posta hizmetinde kullanmak isterseniz yalnızca MX kaydını değiştirmek yetmez. Hosting sunucusu, kendi üzerinde barındırdığı bir alan adına posta gönderildiğinde DNS'e hiç bakmadan postayı kendi içindeki kutuya bırakır. Bu davranışın adı Local Mail Exchanger'dır.

Çözüm cPanel'de şu yoldadır: E-posta > E-posta Yönlendiricisi (Email Routing). Alan adını seçip Uzak Posta Değiştirici (Remote Mail Exchanger) seçeneğini işaretleyin. Bu ayardan sonra sunucu, o alan adına giden postalarda MX kaydına bakar ve dışarıdaki sunucuya teslim eder. Ayarı yapmazsanız site içindeki iletişim formu ya da WooCommerce sipariş bildirimi hosting sunucusunda kalır, kimse görmez.

E-postayı başka sağlayıcıya taşırken doğru sıra

1. Yeni sunucuda alan adını ve tüm hesapları aynı adlarla oluşturun. Şifreleri kaydedin.
2. Eski kutulardaki postaları yeni sunucuya aktarın. IMAP kullanıyorsanız imapsync ya da sağlayıcınızın taşıma aracı bunu kapatmadan yapar.
3. Geçişten en az 24 saat önce MX kaydının TTL değerini 3600'den 300'e düşürün. Böylece değişiklik 5 dakikada yayılır.
4. MX kaydını yeni sunucuya çevirin. Aynı anda SPF kaydını da güncelleyin; unutulursa giden postalar spam'e düşer.
5. Hosting tarafında yönlendirmeyi Remote olarak işaretleyin.
6. 48 saat boyunca eski kutuları açık tutun ve oraya düşen postaları kontrol edin.
7. Her şey oturunca TTL'i tekrar 3600 yapın.

Bu sırayı bozup önce MX'i değiştirirseniz, henüz hesapları oluşturmadığınız için gelen postalar reddedilir ve gönderen taraf hata alır.

MX kaydını nasıl kontrol edersiniz

Windows'ta komut isteminde nslookup -type=mx firmaniz.com.tr yazmak yeterlidir. Linux ve macOS'ta dig MX firmaniz.com.tr +short aynı işi görür. Çıktıda öncelik değeri ve sunucu adı yan yana listelenir.

Kontrolü kendi bilgisayarınızdan yaparken önbelleğe takılabilirsiniz. Değişikliğin dünyaya nasıl göründüğünü görmek için harici bir MX sorgulama servisi kullanın. Kayıt görünmüyorsa panik yapmadan önce yayılma süresini bekleyin; DNS yayılması TTL süresine bağlı olarak birkaç dakikadan birkaç saate kadar sürebilir.

Özetle

• MX kaydı gelen postanın hangi sunucuya teslim edileceğini belirler; A kaydı bu işi yapmaz.
• Öncelikte küçük sayı önce denenir. Kullanmadığınız yedek MX kayıtlarını silin.
• MX değerine IP değil, A kaydıyla tanımlanmış bir sunucu adı yazın.
• Hosting ile e-postayı ayırıyorsanız cPanel'de yönlendirmeyi Remote Mail Exchanger yapın.
• Taşımada sıra şudur: hesapları aç, postaları aktar, TTL'i düşür, MX ve SPF'i birlikte değiştir, 48 saat eski kutuyu izle.